Các tôn giáo, từ xưa đến nay, đều trọng sự ăn chay, lấy đó làm căn bổn cho việc làm lành lánh dữ, lại lập thành một giới luật rất nghiêm; phàm người tu hành, dầu ở bực nào, cũng phải giữ kỹ.
Nhà tôn giáo cấm sát sanh, đại khái là vì những lẽ sau nầy:
Phàm các loài tứ sanh (Loài tứ sanh là: noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh (loài sanh trứng, sanh thai, sanh chỗ ướt và loài biến hóa) là những giống biết cảm giác, biết thương yêu, đương chịu luật tấn hóa của Trời Đất. Chính chúng ta xưa kia đã từng trải qua làm con vật rồi mới tiếp làm người. Cho nên, đối với động vật, chúng ta phải tỏ lòng nhơn ái là hạp với đức háo sanh của Tạo hóa.
Giết hại giống vật là giết hại đồng loại với chúng ta, lại còn cản bước đường tấn hóa của chúng nữa.
Vả lại, giết một con vật chẳng phải là chỉ giết cái cơ thể không hiểu biết chi hết mà thôi đâu, mà còn phạm tội với điểm linh quang đương tấn hóa trong cơ thể ấy.
Người ta đối với động vật là giống trình độ tấn hóa thấp thỏi hơn mình, mà còn giữ tánh sát hại, thì là tạo một ác quả cho mình, không tránh khỏi cơ báo ứng.
Người tu hành mà ăn thịt là thiếu đức từ bi đã đành, mà chư Thần Thánh cũng không thể thân cận đặng quyến niệm hộ trì, vì cái hơi tanh hôi xông lên xúc phạm.
Kinh “Dhammika Sutta” có câu: “Người chủ nhà chẳng nên tự mình giết, không nên bằng lòng cho người khác giết và cũng chẳng nên xúi ai giết một con sanh vật nào.”
Thánh kinh “Cựu ước” của Thiên Chúa giáo, nơi khoản nói về việc tạo lập Trời Đất, có câu: Đức Chúa Trời lại phán: “Nầy Ta sẽ cho các ngươi mỗi thứ cỏ kết hột mọc khắp mặt đất, và các loài cây sanh trái có hột; giống ấy sẽ là đồ ăn của các ngươi”.
Kinh “Cảm ứng” có câu “Loài vật cũng của Trời sanh ra; nó cũng có tánh mạng, biết ham sống sợ chết, biết đau biết ngứa như người. Nếu sát sanh hạ bạc là tổn đức hạnh”.
Kinh “Xung hư” nói: “Con người muốn ăn thịt thú vật thì ăn, chớ Trời Đất chẳng phải sanh nó ra cho người ăn đâu. Vậy sao không nói luôn rằng Trời Đất sanh con người để cho muỗi mòng hút máu, cho cọp sói ăn thịt?”
Kinh “Lăng già” lại có câu: “Ăn thịt vào bụng một lát, thịt ấy hóa ra vật dơ dáy, thân thể ta hấp thọ vật ô uế ấy mà to lớn: vậy thì cái thân thể hôi tanh, có chi là thanh tịnh?”
Tổng luận, ăn chay chẳng những là giới luật riêng của tôn giáo, mà cũng cần ích chung cho mọi người, nhứt là cho các nhà có tư tưởng tinh thần đạo đức.
Luôn tiện xin hiến ra đây những kinh nghiệm trong hai chục năm trường để giúp chư vị mới tập trai giới:
1. – Khi ăn phải giữ tinh thần vui vẻ, đặng giúp cho sự tiêu hóa dễ dãi và điều hòa. Các nhà y học Thái tây đã nghiệm chứng người ta tiêu hóa đồ ăn bằng trí tưởng hơn bằng dạ dày (bao tử). Cho nên người Âu tây có tục lệ đặt một bình bông trên bàn ăn cốt giúp cho người ăn xem thấy màu hoa đẹp mà cảm xúc, rồi bắt khiến ăn ngon.
Đức Khổng Tử trong buổi ăn dầu có ai đến phỏng vấn điều chi Ngài cũng không chịu luận đàm là vì muốn để trọn trí tưởng vào việc ăn.
2. – Bát dĩa tốt sạch cũng giúp cho người ta ăn ngon miệng.
3. – Ăn nên lựa đồ tươi; đồ khô héo mất chất bổ.
4. – Nên ăn ít đồ chiên xào vì nó nóng thường làm cho người ta bị bón và rát lưỡi.
5. – Nên ăn ít canh, uống ít nước, vì món ăn vào vị trường sẵn có tiêu hóa dịch (suc digestif) nhỉ ra tiếp đón; nước uống vào nhiều quá làm lỏng chất tiêu hóa dịch ấy đi mà phải kém công dụng.
6. – Ngoài buổi ăn, không nên ăn dậm bánh hàng.
7. – Khi sốt rét, nên ăn ít ít; không ăn lại càng tốt.
8. – Mỗi tháng nên xổ một lần cho khỏi bón.
9. – Phải sửa đổi, chế giảm món ăn, tùy sức khỏe, tùy vị và thời tiết. Nhứt là phải thăm coi trong mình có điều chi khó chịu không. Nếu đau bụng hay sôi ruột, phải nhớ lại coi mình đã ăn món chi mà tì vị không hạp, rồi giảm bỏ món ấy đi.
10. – Nên thường ăn đồ chua như: chanh, khế, bưởi và dấm trộn xà lách (salade) hoặc xà lách xon (cresson), vì nó tẩy trường.
Ăn chay được lâu rồi, nghe trong mình nhẹ nhàng, dễ chịu, và nhiều bịnh khó chữa chỉ nhờ ăn chay mà dứt tuyệt.