Cách Thần Tiên huấn luyện Người học Đạo
a). – Lúc dạy dỗ. – Trong lúc dạy dỗ, Thần Tiên dùng ba cách:
1.- Dạy, 2.- Khuyên, 3.- Răn.
Những cách dạy dỗ, các Ngài không dùng giống nhau vì phải tùy theo trình độ và khí chất của mỗi người. Hỏi chi thì cắt nghĩa rẽ ròi đó. Nếu người học đạo biếng nhác, các Ngài nhắc nhở khuyên lơn, năm mười lần, mà cũng còn biếng nhác, không chăm học, không lo lắng, sửa mình, thì các Ngài lại răn. Răn ấy là làm cho mình bị đau ốm, người ngoài khinh rẻ, các việc đời dồn dập tới, rối loạn tinh thần, phải tự hối trở về lằn Đạo lại mới được yên tịnh tu hành.
b). – Cơ khảo hay thử thách. – Sau khi dạy dỗ một ít lâu sẽ có một cơ khảo thí nghĩa là “giám khảo” hạch hỏi. Những điều ấy là cơ thử thách do ơn Trên cho lịnh các vì Thiêng Liêng khảo dượt. Chẳng những thử thách là một cuộc khảo dượt mà nó cũng là sự oan nghiệt của người tạo khi xưa. Mấy cuộc khảo dượt ấy như cuộc thi lên lớp, nhưng sau khi lên lớp nầy rồi, còn phải thi lên lớp khác nữa; một lần qua khỏi một cơn thử thách, ấy là một lần lên được con đường tấn hóa. Nên sự thử thách rất hữu ích cho nhơn sanh, vì nó ung đúc tinh thần người học đạo rất mạnh mẽ. Ấy là “phương luyện thần”.
Sự thử thách cũng như luồng giông tố. Ai đã trải qua mà cái “Tâm” chẳng đổi, “Ý” chẳng dời, thì mới mong đạt đường Đạo được.
Trong cuộc khảo và thử thách, có nhiều cách, như là khảo: Tham, Sân, Si, Ái, Dục.
“Tham” là tham muốn điều phú quí danh lợi, ăn ngon, mặc tốt, ở đẹp.
“Sân” là hờn giận, oán thù.
“Si” là mê tín những chuyện thần kỳ quỉ quái.
“Ái” là thương yêu thê tử, lưu luyến sắc đẹp.
“Dục” là muốn thúc hối con người toại hưởng những điều khoái lạc.
Khảo là khảo cho biết chơn giả, thử là thử cho biết tà chánh, cho biết vàng đá. Vàng là loài kim quí báu nhứt, dùng lâu năm mà chẳng phai màu, nhiều thứ lửa đốt mà vẫn tự nhiên.
Gỗ là vật trên rừng, chạm thành vật quí báu nhờ sự đục đẽo, trau dồi, chạm trổ của thợ. Sự đục đẽo, trau dồi, chạm trổ, lửa luyện đó là những sự khổ não, phiền hà, cay đắng của Thần Tiên sắp đặt đặng ung đúc tinh thần người học Đạo cho lảu luyện, mai sau có gặp cảnh ngộ như vậy, không nao lòng, nản chí. Vì hễ người đạt được cái “Đạo thuật” rồi, thì đối với cảnh ngộ nào, dầu cho khổ tâm cách mấy, vẫn xem thường. Mỗi thời kỳ khảo là mỗi lần nâng cao người lên trình độ là mỗi lần đặt người vào một địa vị. Cái địa vị nhiệm mầu thiêng liêng không vì chức tước, áo mão mà cân nhắc lên được. Người ta khi đã tăng tiến thì không còn ai chăm chú ở sức mạnh, ở giá trị của mình đã lập tâm tạo sẵn ra, mà chính vì cái tài đức tự nhiên. Đã biết mình có cái thạnh tình đối với xã hội nhơn quần của mình thì nên kêu gào cho người biết theo, cũng như mình coi danh lợi là bọt bóng, chóng chầy tan rã, không lấy sự mạnh được yếu thua mà chỉ cốt lấy lòng bác ái dẫy tràn vậy.
Một vị Tiên Trưởng có khuyên dạy về cơ khảo như vầy:
“Các em hãy dằn bớt nộ khí; cái giận có hại cho các em. Vì nếu “Tâm” phát hỏa thì phải trái nan phân. Trí khôn các em, lúc bấy giờ sẽ bị lòng giận dữ nó choán hết, thành ra có khi xử sự quấy, nói năng quấy, mà phải tổn âm đức.
Đạo do ở Nhẫn mà Nhẫn mới phải Đạo. Nóng như Trương dực Đức là cái nóng “Giết mình,” nguội như Trương Lương là cái nguội Nên Danh đó.
Các em chẳng nhớ Ôn Nhu Hòa Mục, quân tử lập thân, Ám Á Cường Can, tiểu nhơn đoạt lợi hay sao?”
Nóng nảy làm chi hỡi các em!
Hạnh, Tiên, nết Thánh rán công rèn.
Tánh tình thô lổ khuyên chừa hẳn.
Có vậy chơn tâm mới chẳng hèn.
“Cũng như sắt, sắt vô lửa phải mềm, chớ yếu lả như nước, nước bao giờ ai chặt đứt, bứt rời?
Các em quên lời Từ Phụ dạy rồi hay sao? Ngày gần thành Đạo là ngày Tà mị nó khởi động để xô sấp lật ngữa các em, ai yếu chỗ nào, nó nương chỗ đó mà phá khuấy. Ấy vậy, khi nào có gặp sự trở đương khổ khí, tức lòng, các em nên nhớ đến lời Từ Phụ mà cười cho qua cơn sóng gió. Chi chi đều có Từ Phụ và Phật Tiên phò trì ủng hộ. Các em nên để trọn lòng thảnh thơi mà hành Đạo là điều quí hơn hết.”