CAO ÐÀI THỌ TANG
Quyền GIÁO TÔNG ÐẠO TAM KỲ
Ông LÊ VĂN TRUNG tạ thế.
Ngày 13 tháng 10 năm Giáp Tuất, nhằm ngày 19 Novembre 1934 vào buổi trưa.
Quyền Giáo Tông Ðạo Cao Ðài, ông Thượng Trung Nhựt tức Lê Văn Trung tạ thế!
Cái tin truyền ra làm náo động cả xứ Nam Kỳ và nhứt là Tỉnh Tây Ninh bao nhiêu Tín đồ đều bi lụy.
Ai ai cũng lấy làm thương tiếc ông Lê Văn Trung lắm! Ông là một viên Chức Sắc lớn, người cầm đầu và có công nhứt với nền Ðại Ðạo.
Ông Lê Văn Trung sanh năm 1875, hưởng thọ được 59 tuổi. Lúc nhỏ học tại trường bổn quốc (Chasseloup), ông vốn có tiếng là thông minh và siêng năng lắm. Ðến năm 19 tuổi vừa ra trường liền được bổ vào ngạch thơ ký tại Soái Phủ Nam Kỳ (nhằm ngày 14 Juillet 1894).
Năm 1900, ông đắc cử Hội Ðồng Quản Hạt, sau lại được cử vào làm Hội Ðồng Chánh Phủ (Thượng Nghị Viện) và ân tứ Ngũ đẳng Bắc Ðẩu Bội Tinh (Chevalier de la Légion d’Honneur).
Ðịa vị ấy cũng sang cả lắm rồi! Song le dường như tánh khí tự do của ông không chịu điều ràng buộc như vậy nên thường suy nghĩ …
Thấy đường đời gai gốc khổ sở, ông vẫn tha thiết xót thương!
Và cái quan niệm về đạo đức cũng phát sanh từ đó, rồi sau nầy cũng nhờ tấm lòng thiện niệm cân nhắc ông lên một địa vị khá cao trong đạo đức. Giới Ðại Ðạo Cao Ðài khai sáng vào ngày mồng một tháng Giêng năm Bính Dần (13 Février 1926, nhưng ông vào Ðạo trước ngày ấy là ngày 28 Janvier 1926). Vì chính Ðạo đã nảy nở một cách ngấm ngầm từ hồi năm 1919 do nơi Quan Phủ quá cố là ông Ngô Văn Chiêu khởi xướng lúc ấy. Ông Chiêu còn ngồi Quận tại Tỉnh Hà Tiên hay lập Ðàn thỉnh Tiên thường có một vị giáng cơ xưng là Cao Ðài, dạy cách tu hành và thờ phượng.
Việc Ðạo cũng như việc Ðời bao giờ ông Lê Văn Trung vẫn sốt sắng cần mẫn luôn.
Một năm, Tín Ðồ trong Ðạo Cao Ðài thiếu thuế, ông phải ra trả. Nhưng sau khi thua lỗ về lò giấy Thủ Ðức ông đem tiền bạc dư lại vào giúp hết cho công việc Ðạo nên không còn đủ đóng cho nhà nước mà ông bị bắt giam. Vì lòng khuẩn uất ông tuyệt thực mới được thả ra.
Hồi Ðạo Thầy bị áp bức tại Kim Biên, ông phải đem mình ra cửa công thay mặt cho Tín Ðồ mà kêu ca với Chánh phủ.
Ðạo mở chưa đầy 9 năm, mà Tín Ðồ được một phần ba dân số ở Nam Kỳ tín nhiệm, không kể những người Cao Miên, khách trú và đồng bào thiểu số.
Sau nầy ông lại vận động truyền bá chủ nghĩa Ðạo Cao Ðài tận bên Pháp nữa. Công dày đức lớn, địa vị ông kể cũng đã là xứng đáng lắm, nhưng tiếc thay!
Ông vì lo Ðạo bị muổi cắn và rét rừng mà mang bịnh, ông đã nằm nhà thương, song chưa thật hết ông lại ra, nên bây giờ bịnh trở lại nặng phải bỏ mình.
Ông Trung mất ai là người sẽ thay quyền ông để chấp chưởng việc Ðạo, sự ấy còn lâu ông có để tờ chúc ngôn lại, nhưng đương lúc tang lễ ông, còn linh đình người ta chưa nói tới, hãy còn lo việc an táng phần xác ông trước. Xác ông được khâm liệm ngồi vào Liên Ðài bát giác (hòm tám góc) làm bằng thiếc hàn thật kỹ, trên có búp bông sen giả. Ngày chúa nhựt 2 Décembre 1934 sau khi quàn tại Vọng Ðài hơn 10 bữa để chờ Tín Ðồ ở các nơi xa về chiêm bái xong, thì hôm nay lễ an táng bắt đầu cử hành. Trước khi đến giờ ông Hộ Pháp Phạm Công Tắc có đứng lên đọc Ðiếu văn lời lẽ rất bi ai cảm động! Kế đó là Nữ Chánh Phối Sư Lâm Hương Thanh, ông Ngọc Chánh Phối Sư Trần Duy Nghĩa và ông Cao Ðức Trọng Chủ Trưởng Hội Thánh Ngoại Giáo. Mỗi người đều đọc một bài Ai điếu rất dài.
Có trên 5 ngàn Tín Ðồ theo hộ tống, Long Mã (Linh xa hình con rồng kết bằng bông hoa) chở Liên Ðài đi khắp trong địa phận Tòa Thánh, rồi đem về để vào Tháp, chính quan chủ Tỉnh Tây Ninh cũng thân hành dự lễ, vẻ vang thay!
Hôm nay các bạn đồng nghiệp Tây Nam ở Saigon đã đăng Ai tín và mở cuộc điều tra phỏng vấn, song chỉ có một mình “Niết Bàn” thì im hơi vắng tiếng. Tưởng đâu chúng tôi vô tình lắm! Nhưng không phải thế, vì Tạp chí chúng tôi hằng tháng ra đôi lần, nên muốn chờ sau khi tống chung xong rồi sẽ viết bài tường thuật. Song nói cũng chỉ có kể đại lược mà thôi. Chúng tôi muốn nêu một cái gương tốt trong làng Ðạo để bạn tu hành soi chung vậy.
Ðến đây chúng tôi không thể quên mà không nhắc lại một câu nói lúc ông Lê Văn Trung còn sanh tiền: “Tấm thân của anh quản bao mất còn, miễn sao cho Ðạo của Thầy đặng chúng sanh sùng bái là vui lòng anh lắm vậy thôi“. Cái đức tánh thiện mỹ “vì Ðạo quên mình ấy”, dù là người ở Tôn giáo nào cũng phải cần có.
Nhơn tiện để lời chia buồn cùng tang quyến, các Chức Sắc Thiên Phong trong Ðạo và chư Tín Ðồ lưỡng phái, chúc hương hồn Quyền Giáo Tông được tiêu diêu nơi Bồng Ðảo.
Thương thay! Tiếc thay!
Bộ Biên tập và Ty Quản lý Niết Bàn tạp chí.
Số 29 ngày 31-12-1934.