Huyền sử là lịch sử huyền diệu. Ông Thầy là chỉ Đức Chí Tôn, vì trong thời Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Đức Chí Tôn dùng huyền diệu cơ bút mở Đạo Cao Đài, Ngài xưng mình là Thầy, và gọi các tín đồ là môn đệ (học trò).
Không tên : Chữ Hán là Vô danh.
Trong Đạo Đức Kinh, Đức Lão Tử có viết :
Đạo khả Đạo phi thường Đạo,
Danh khả Danh phi thường Danh.
Vô Danh Thiên Địa chi thủy,
Hữu Danh vạn vật chi mẫu.
Nghĩa là : – Đạo mà có thể giải được thì không phải là cái Đạo trường cửu,
– Danh mà có thể gọi được Tên thì không phải là cái Danh còn mãi mãi.
– Cái Vô Danh là khởi thủy của Trời Đất,
– Cái Hữu Danh (Có Tên) là mẹ của vạn vật.
Vậy cái Vô Danh (Không Tên) ấy, Đức Lão Tử gọi là Đạo, và Giáo lý của Đạo Cao Đài gọi nó là Hư Vô chi Khí, và Hư Vô chi Khí sanh ra Đức Chí Tôn.
Vậy, Ông Thầy không tên là chỉ Đức Chí Tôn.
TNHT.I. 32 : “ Khí Hư Vô sanh có một Thầy. Còn mấy Đấng Thầy kể đó ai sanh ? Ấy là Đạo, các con nên biết. Nếu không có Thầy thì không có chi trong Càn khôn Thế giới nầy, mà nếu không có Hư Vô chi Khí thì không có Thầy.”
Huyền sử Ông Thầy không tên là nói về lịch sử huyền diệu của Đức Chí Tôn.
Bức tranh Huyền sử Ông Thầy không tên, vẽ hình một người đàn ông (tượng trưng Đức Chí Tôn) bị bắn một mũi tên ghim vào bả vai chảy máu, để chỉ rằng : Đức Chí Tôn là Đại Từ Phụ của toàn cả chúng sanh. Toàn cả nhơn loại đều là con cái của Ngài, hầu hết đều tỏ ra hiếu hạnh với Ngài, nhưng cũng có vài đứa phản bội lại Ngài, sự phản bội ấy được tượng trưng bằng mũi tên oan nghiệt ghim vào bả vai của Ngài.
Nhưng Đức Chí Tôn Đại Từ Phụ đều thương yêu tất cả, thương yêu cả những đứa con phản nghịch, chỉ mong một ngày nào đó, nó hối hận trở về. Lòng thương yêu vô bờ bến ấy chỉ có duy nhứt nơi Đức Chí Tôn mà thôi. Nhưng các Đấng Thần Thánh Tiên Phật không thể tha thứ tội lỗi của những đứa con phản nghịch, vì nó trái với luật Công Bình thiêng liêng, trái với luật Nhân Quả, nên phải có những hình phạt thích đáng.
TNHT. I. 108 : “Mỗi phen Thầy đau thảm khóc lóc các con, phải lén hạ trần, quyết bỏ ngôi Chí Tôn xuống lập Đạo, lại bị các con bạc đãi, biếm nhẽ, xua đuổi, bắt buộc đến đổi phải chịu cho các con giết chết. Ôi ! Thảm thay ! Thảm thay ! Các mối Đạo Thầy đã liều thân lập thành đều vào tay Chúa Quỉ hết, nó mê hoặc các con. Nhiều bậc Thiên Tiên còn bị đọa, huống lựa là các Chơn thần khác của Thầy đương nắn đúc thế nào thoát khỏi.
Thầy đã chẳng trách phạt Kim Quang Sứ, lẽ nào lại trách phạt các con. Song hình phạt của Thiên điều, dầu chính mình Thầy cũng khó tránh.
Các con tự lập hình phạt cho các con, cũng như Thiên điều mà chư Thần Thánh Tiên Phật lập thành đó vậy.”
Tóm lại, bức tranh “Huyền sử Ông Thầy không tên” là để răn lòng chúng ta, nhắc nhở chúng ta, toàn cả nhơn loại, phải luôn luôn hiếu hạnh cùng Đức Chí Tôn Đại Từ Phụ.