Tận trung báo quốc là hết lòng trung thành báo đền ơn nước. Đây là truyện nói về Nhạc Phi đời vua Tống Cao Tông.
Nguyên căn của Nhạc Phi :
Nơi cõi Tây phương Cực Lạc, Đức Phật Thích Ca đang giảng đạo trong Lôi Âm Tự, khi giảng đến chỗ cực hay, mọi người đang chăm chú lãnh giáo, bỗng phía dưới liên đài của Đức Phật có một vị Tinh Quân là vì sao Nữ Thổ Bức (con dơi cái) vùng đánh rấm một phát, thật là vô lễ. Đức Như Lai không để ý đến việc vặt nầy nhưng phía trên liên đài có một vị Hộ Pháp Thần Kỳ là Đại Bàng Kim Sí Minh Vương, đôi mắt bỗng ngời lên ánh hung quang, liền quạt cánh bay xuống mổ Nữ Thổ Bức chết tươi, khiến linh hồn y thị rời khỏi Lôi Âm Tự, bay xuống Đông độ (nước Tàu) đầu thai làm con nhà họ Vương, gọi là Vương thị, sau làm vợ Tần Cối, để mưu hại Nhạc Phi, trả mối thù bị giết chết ở Lôi Âm Tự.
Đức Phật thấy Đại Bàng hành động hung dữ nên nói :
– Ngươi đã thọ giáo cùng ta, sao không giữ Ngũ giới, lại có hành động hung ác như thế ? Ngươi đành phải trải qua một giai đoạn Nhân Quả, nghĩa là ngươi phải đầu kiếp xuống cõi trần để trả cho xong cái oan trái ấy, rồi trở về tiếp tục tu hành cho thành Chánh quả.
Đại Bàng Điểu cúi đầu vâng lệnh, vọt ra khỏi Lôi Âm Tự , bay thẳng xuống Đông độ đầu thai.
Đại Bàng Điểu bay xuống tới sông Hoàng Hà, thấy con Thiết Bối Cù đang chỉ huy binh tôm tướng trạnh tập trận. Đại Bàng Điểu biết ngay đây là loài yêu quái, liền đáp xuống mổ mạnh một cái trúng con mắt của Thiết Bối Cù lọt ra ngoài. Con tinh đau quá, thét lên một tiếng rồi lặng xuống đáy sông chạy trốn. Lũ binh tôm tướng trạnh cũng sợ hãi trốn hết, chỉ còn con Đoàn Ngư Tinh ỷ mình có sức mạnh, không sợ Đại Bàng, đưa càng ra đối địch, bị Đại Bàng điểu mổ một cái chết tươi. Linh hồn nó đầu thai lên làm Vạn Sĩ Hoa mưu hại Nhạc Phi trong ngục Phong Ba Đình, để trả cái mối hận đó.
Đại Bàng điểu bay đến tỉnh Hồ Nam, phủ Tương Châu, huyện Thang Âm, làng Vĩnh Hòa, xóm Hiếu Để, đầu thai vào nhà họ Nhạc. Tại đây có nhà Viên Ngoại Nhạc Hòa, vợ là Diêu thị, 40 tuổi mới sanh một mụn con trai, cả nhà vui mừng không xiết.
Thuở ấy, tại núi Tây Nhạc Họa sơn có Ông Trần Đoàn Lão Tổ, tự là Hi Di Tiên sinh, là vị Tiên đắc đạo, biết Đại Bàng điểu đi đầu thai, liền tìm đến nhà họ Nhạc hỏi thăm đứa bé, rồi nói với Nhạc Hòa :
– Tướng mạo của đứa bé nầy rất khôi ngô, chắc sau nầy nó viễn cử cao phi vạn lý, nên tôi muốn đặt tên cho nó là NHAÏC PHI, tự là BÀNG CỬ, Viên Ngoại bằng lòng không ?
Viên Ngoại Nhạc Hòa cám ơn Lão Tổ. Lão Tổ chợt thấy bên giếng nước có 2 cái lu, liền ngầm họa phù vào 2 cái lu đó rồi dặn Nhạc Viên Ngoại :
– Như trong 3 ngày nữa, con của Viên Ngoại vô sự thì thôi, nếu có điều chi trắc trở thì bồng đứa bé ấy đặt vào trong cái lu nầy mới bảo toàn được tánh mạng của nó. Khá nhớ kỹ.
Qua ngày thứ 3, Nhạc Hòa vào thăm con, bỗng thằng bé khóc thét lên, dỗ hoài không nín, lại không chịu bú. Nhạc Hòa bỗng nhớ lại lời Lão Tổ dặn dò, thuật lại cho Bà An Nhơn (Diêu thị) nghe, biểu Bà lót nệm trong lu, bồng đứa bé đặt vào đó. Đứa bé liền nín khóc và chịu bú.
Bỗng dưng như Trời long đất lở, nước lụt không biết từ đâu ào đến mênh mông như biển cả, người và vật đều bị dòng nước lũ cuốn trôi. Dòng nước nầy là do con Thiết Bối Cù Vương mang mối hận thù cùng Đại Bàng điểu, biết Đại Bàng đầu thai nơi nhà họ Nhạc ở làng Vĩnh Hòa, huyện Thang Âm, nên đem binh tôm tướng trạnh đến làm mưa dâng nước giết chết Nhạc Phi đặng trả thù.
Quả là một việc phạm Thiên điều, Thiên đình sai Đồ Long Lực Sĩ xuống xử trảm con quái Cù Vương. Hồn con quái vẫn còn oán hờn, đầu kiếp lên làm Tần Cối, trả thù Nhạc Phi.
Bà An Nhơn bồng Nhạc Phi ngồi trong lu nên được an toàn, nước lũ cuốn trôi chiếc lu đi. Nhạc Hòa nắm được vành lu, nương theo dòng nước. Nhạc Hòa cảm thấy sức mình quá đuối nên nói lời trăn trối với Bà An Nhơn : “ Số Trời đã định như vậy, Bà hãy rán nuôi con để sau nầy tôi còn chút hậu tự, tôi có chết cũng vui lòng.”
Nói xong, Nhạc Hòa buông tay khỏi vành lu, bị nước cuốn trôi mất tích. Còn chiếc lu có Bà An Nhơn và Nhạc Phi trôi đến làng Kỳ Lân ở Hà Bắc, mới tấp vào gần nhà Viên Ngoại Vương Minh.
Viên Ngoại thấy vậy liền cứu 2 mẹ con Nhạc Phi, đưa về nhà đùm bọc. Vợ của Vương Minh là Hà thị hết lòng chăm sóc Bà An Nhơn và Nhạc Phi. Sau đó, Bà Hà thị sanh một đứa con trai, nhỏ hơn Nhạc Phi 1 tuổi, đặt tên là Vương Quới.